Buffalo buffalo Buffalo buffalo Buffalo buffalo Buffalo buffalo Buffalo buffalo.

Geplaatst: 20 mei 2013 in Geletterd
Tags:, , , ,

De titel van dit talig artikel is een bestaande Engelse zin. Wellicht moet je minstens een meer dan gemiddelde taalgek zijn om in een dergelijk geval van repetitieve homonymie op te gaan, maar dat vereiste is voor mij alvast geen probleem. Ik vind dit zo fantastisch dat ik hieronder even kort kond wil doen van het fenomeen. Zich onthouden indien niet geïnteresseerd, zal ik maar zeggen. Anders: welkom bij het eerste bericht van de nieuwe categorie Geletterd! Laten we beginnen met een herhaling van de fameuze frase:

Buffalo buffalo Buffalo buffalo Buffalo buffalo Buffalo buffalo Buffalo buffalo.

Het gaat om een perfect grammaticale zin, bestaande uit tien identieke lexemen (als we de hoofdletters even buiten beschouwing laten). Dat het er tien zijn, doet er weinig toe. De oorspronkelijke constructie bestond, geloof ik, slechts uit vijf woorden, maar de ontstaansgeschiedenis is zodanig troebel dat dat niet met zekerheid te zeggen is. Verschillende proffen eisen de ‘ontdekking’ van de zin op. Bovendien is het aantal woorden onbeperkt uitbreidbaar en zijn er enorm veel verschillende interpretaties (1.3312^N) mogelijk, waarvan ik er hieronder maar een zal geven. De lexemen hebben hier alle tien paradigma, wat wil zeggen dat je ze naar hartenlust kan vervangen door andere woorden, voor zover je maar in dezelfde woordsoortcategorie aan het graven bent. Dat brengt ons naadloos bij de ontleding: er zijn drie soorten ‘buffalo’ te vinden in de bovenstaande zin:

1. Buffalo, het adjectief: verwijzend naar (de zoo in) de stad Buffalo, gelegen in de Amerikaanse staat New York,
2. buffalo, het substantief: bizon (hier meervoud, want ook dat is ‘buffalo’) en
3. [to] buffalo, het werkwoord: betekent zo ongeveer ‘intimideren; pesten’.

Als we dat weten, is de zin op te splitsen als volgt:

-Buffalo buffalo: op het vlak van woordsoorten: adjectief + substantief (een bizon (tweede buffalo) uit Buffalo (eerste Buffalo)), te vergelijken met de naamwoordgroep Boston massacre enzovoort. Wat de functie betreft, zitten we hier met een subject (‘de bizons uit Buffalo’).

-Buffalo buffalo: wat het uiterlijk betreft exact dezelfde nominale constituent, maar hier is het qua functie (in het Nederlands dan toch) een agensobject, want deze bizons voeren een handeling uit op de eerste bizons, namelijk het imponeer- of pestgedrag. Wij zouden dit dus kunnen vertalen als ‘door de bizons uit Buffalo’.

-Buffalo buffalo: opnieuw hetzelfde, maar deze keer is het eerste woord een adverbiaal gebruikt adjectief bij het tweede woord, in dit geval het werkwoord [to] buffalo. Hier gaat het dus om ‘pesten op een manier die heel eigen is aan het gedrag van bizons’ ofte ‘pesten op z’n bizons’.

-Buffalo buffalo: we zijn intussen al aanbeland bij de vierde woordgroep. Die heeft nu wel dezelfde betekenis als de vorige groep, met dus een bijwoordelijk gebruikt adjectief en een werkwoord.

-Buffalo buffalo: de laatste twee lexemen zijn dan weer respectievelijk adjectief en substantief. Doodnormale bizons uit de zoo van Buffalo dus.

Het interessante en moeilijke aan de zin is vooral dat de Engelsen vaak kunnen kiezen of ze [that] weglaten of niet. Ook schuift deze zin op een subtiele manier het belang van leestekens naar voren. Was dat weglaten van [that] en de leestekens niet gebeurd, dan was de zin wellicht iets makkelijker leesbaar als: Buffalo buffalo, that Buffalo buffalo Buffalo buffalo, Buffalo buffalo Buffalo buffalo.

Dat maakt dat de zin, vrij vertaald en met een andere woordvolgorde, deze Nederlandse constructie kan geven:

Bizons uit Buffalo, die op z’n bizons gepest worden door bizons uit Buffalo, pesten bizons uit Buffalo op z’n bizons.

Tot slot, om de afsluiter wat luchtig te houden én als bewijs dat ik niet als enige geïntrigeerd ben door Buffalo: Alt-J heeft er een liedje over gemaakt. En ’t is verdomd niet mis.

Ziezo, de eerste Geletterd zit erop, graag tot de volgende!

*****
Bronnen: http://www.cse.buffalo.edu/~rapaport/buffalobuffalo.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Buffalo_buffalo_Buffalo_buffalo_buffalo_buffalo_Buffalo_buffalo

Advertenties
reacties
  1. Mark schreef:

    geweldig!
    Ik moest meteen denken aan:
    als vliegen vliegen vliegen vliegen vliegen achterna
    en:
    als mollen mollen mollen mollen mollen elkaar

    Minder fenomenaal als die bijzondere bizons, maar ik vind ze toch heel leuk.

Reageer

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s